वैशाखको गर्मी छल्नेको भीड, तर बाटोको सास्ती उस्तै

सुर्खेत ।  वैशाखको सुरुवातसँगै तराईमा बढेको गर्मी र विद्यालयहरूको भर्ना अभियानका कारण भएको बिदाले कर्णालीका पर्यटकीय स्थलहरूमा उत्साहजनक चहलपहल बढाएको छ। अरू बेला सुनसान देखिने हिमाली र पहाडी जिल्लाका गन्तव्यहरू अहिले आन्तरिक पर्यटकले भरिभराउ देखिन थालेका छन्। विशेषगरी तराईको रापबाट बच्न र कर्णालीको शीतल हावापानीमा रमाउन चाहने पर्यटकहरूको पहिलो रोजाइ रारा ताल, शे–फोक्सुण्डो र सुर्खेतका ऐतिहासिक स्थलहरू बन्ने गरेका छन्।

​राजधानी वीरेन्द्रनगरका गन्तव्य र बढ्दो आम्दानी

प्रदेश राजधानी वीरेन्द्रनगरको मुटुमा रहेका बुलबुले ताल, काँक्रेविहार, देउती बज्यै र सहिद पार्कमा अचेल दिनहुँ मानिसहरूको घुइँचो लाग्ने गरेको छ। घण्टाघरको प्राङ्गणमा तस्बिर खिचाउनेदेखि बुलबुलेमा बोटिङ गर्ने पर्यटकहरूको बाक्लो उपस्थिति छ। यो भीडले पर्यटकीय स्थलहरूको आन्तरिक आम्दानीमा समेत उल्लेख्य वृद्धि गरेको छ। उदाहरणका लागि, सामान्यतया दैनिक २ हजारदेखि २५ सयसम्म टिकट बिक्री हुने बुलबुले तालमा वैशाख लागेयता दैनिक ५ हजारभन्दा बढीको टिकट बिक्री हुन थालेको छ। प्रतिव्यक्ति २० रुपैयाँ शुल्क रहेको बुलबुले र सहिद पार्कको यो तथ्याङ्कले कर्णालीको ‘हब’ सुर्खेतमा आन्तरिक पर्यटन फस्टाउँदै गएको पुष्टि गर्छ।

​प्राकृतिक सौन्दर्य र सास्तीको विरोधाभास

कर्णालीको सुन्दरता जति मनमोहक छ, त्यहाँसम्म पुग्ने यात्रा भने उत्तिकै कष्टकर रहेको पर्यटकहरूको भोगाइ छ। काठमाडौँबाट पहिलो पटक डोल्पाको शे–फोक्सुण्डो पुगेकी इलिजा तुलाधरको अनुभवले यही यथार्थलाई ओकल्छ। वैशाखमा हिउँमा रमाउन पाउँदा उनी जति उत्साहित थिइन्, नेपालगञ्जबाट डोल्पा जाने जहाजको टिकट पाउन भोग्नुपरेको सास्तीले उनलाई त्यति नै पिरोल्यो। “तालको छेउमा पुगेपछि दुःख त भुलिने रहेछ, तर सडकको स्तरोन्नति, सञ्चार र इन्टरनेटको पहुँच भए यसको प्रचारमा अझै टेवा पुग्ने थियो,” इलिजाले आफ्नो अनुभव सुनाइन्।

​यस्तै व्यथा इलामबाट रारा पुगेका विजय तामाङको पनि छ। सुनेको रारा र देखेको राराबीचको सुन्दरताले उनलाई अचम्मित बनाए पनि नाग्म–गमगढी सडक र कर्णाली राजमार्गको नाजुक हालतले भने निकै निराश बनायो। प्रकृतिको काखमा पुगेको अनुभूति भए पनि सडक, सुरक्षा र होटल सेवामा राज्यको ध्यान नपुगेको उनी बताउँछन्।

​९ महिनामा १४ हजारको हाराहारीमा रारा पुगे

रारा राष्ट्रिय निकुञ्ज कार्यालयको तथ्याङ्कअनुसार चालु आर्थिक वर्षको ९ महिनामा झण्डै १४ हजार पर्यटकले राराको भ्रमण गरेका छन्। चैत मसान्तसम्म १३ हजार ८ सय ८३ जना रारा पुगेका छन्, जसमा ठुलो हिस्सा आन्तरिक पर्यटकको छ। निकुञ्जका वरिष्ठ संरक्षण अधिकृत विश्वबाबु श्रेष्ठका अनुसार अहिले दैनिक औसत ३५ जना पर्यटक रारा आइरहेका छन्। हवाई भाडा महँगो भएपछि अहिले अधिकांश पर्यटकहरू समूह मिलेर गाडी रिजर्भ गरी सडक मार्गबाटै रारा पुग्ने गरेका छन्, जसले गर्दा कर्णाली राजमार्गमा पर्यटकीय सवारीको चाप समेत बढेको छ।

​निष्कर्षमा सरकारको दायित्व

पर्यटकहरूको यो बढ्दो आगमनले कर्णालीको आर्थिक विकासमा ठुलो सम्भावना देखाएको छ। तर, सडकको दूरावस्था, जहाजको टिकटमा हुने सिन्डिकेट र पर्यटकीय क्षेत्रमा आधारभूत सञ्चार सुविधाको अभावले पर्यटकहरूलाई दोहोर्‍याएर आउन बाधा पुर्‍याइरहेको छ। कर्णालीको प्राकृतिक सुन्दरतालाई आर्थिक समृद्धिसँग जोड्ने हो भने पूर्वाधार विकास र पर्यटक सेवामा राज्यले तत्काल लगानी बढाउनु आवश्यक देखिन्छ।