भदौ २४ को विध्वंश र नेपथ्यका पात्र खोज्दै रक्षा बम

सुर्खेत । कर्णाली उत्सवको सातौँ संस्करण अन्तर्गतको ‘जेन-जी : सडकदेखि सदन’ सत्रमा शनिबार युवा अभियन्ता रक्षा बमले एउटा गम्भीर र अनुत्तरित प्रश्न सार्वजनिक मञ्चबाटै उठाउनुभएको छ। गत भदौ २३ र २४ गतेका घटनाक्रमले नेपाली राजनीति र सडक आन्दोलनमा पारेको प्रभावबारे बोल्दै उहाँले आन्दोलनको रूपान्तरण कसरी भयो भन्नेमा चासो व्यक्त गर्नुभयो। “हामी त एउटा फूल पनि नभाँच्ने संकल्पका साथ शान्तिपूर्ण आन्दोलनमा होमिएका थियौँ,” बमले भन्नुभयो, “तर कसरी त्यो आन्दोलन अचानक विध्वंशतिर मोडियो र कसले यसलाई हिंसात्मक बनायो? यो रहस्य अझै पर्दाभित्रै छ।” उहाँको यो अभिव्यक्तिले सडकमा उत्रिने युवा पुस्ता (जेन-जी) सचेत मात्र छैन, बरु हरेक घटनाको सूक्ष्म र पारदर्शी विश्लेषण चाहन्छ भन्ने प्रस्ट पारेको छ।

कार्की आयोगको प्रतिवेदन र छुटेका तथ्यहरू

गौरीबहादुर कार्की नेतृत्वको जाँचबुझ आयोगले बुझाएको प्रतिवेदन न्यायोचित रहेको स्वीकार गर्दै बमले त्यसको पूर्णतामा भने प्रश्न उठाउनुभएको छ। भदौ २३ को घटनाका सन्दर्भमा आयोगले ल्याएका तथ्यहरू प्रति सन्तुष्टि जनाए पनि त्यसको भोलिपल्ट अर्थात् २४ भदौमा मच्चिएको ठुलो विध्वंशका बारेमा आयोग मौन रहनुलाई उहाँले उदेकलाग्दो भन्नुभएको छ। सरकारले प्रतिवेदन सार्वजनिक नगरे पनि बाहिरिएका (लिक भएका) सूचनाहरूले तत्कालीन प्रधानमन्त्रीदेखि गृहमन्त्रीसम्मलाई कारबाहीको सिफारिस गरेको त देखिन्छ, तर दोस्रो दिनको त्यो कालो दिनको वास्तविकता अझै छर्लङ्ग हुन बाँकी रहेको उहाँको जिकिर छ।

पारदर्शिताको माग र युवाको चाहना

नयाँ पुस्ताले कुनै पनि घटनाको आधा सत्यलाई स्वीकार नगर्ने सन्देश दिँदै अभियन्ता बमले सरकारसँग प्रतिवेदनको पूर्ण अंश सार्वजनिक गर्न माग गर्नुभएको छ। भदौ २४ मा भएका क्रियाकलाप र त्यसमा संलग्न पात्रहरूको पहिचान नहुँदासम्म न्यायको खोजी अधुरै रहने उहाँको तर्क छ। तत्कालीन सत्ता सञ्चालकहरूको भूमिका र आन्दोलनभित्र छिरेका घुसपैठिया वा अन्य शक्तिहरूका बारेमा राज्यले जनतालाई स्पष्ट जवाफ दिनुपर्नेमा उहाँको जोड छ। कर्णाली उत्सवको यो वैचारिक मञ्चमा उठाइएको यो मुद्दाले राज्यको अनुसन्धान प्रक्रिया र प्रतिवेदनहरू गुपचुप राख्ने प्रवृत्तिको कडा आलोचना गरेको छ।

निष्कर्षमा न्यायको प्रतीक्षा

जेन-जी पुस्ताले सडकदेखि सदनसम्म आफ्नो पहुँच खोजिरहेका बेला रक्षा बमले उठाएको यो प्रश्नले विधिको शासन र नागरिकको सूचनाको अधिकारलाई पुनर्जीवित गराएको छ। २४ भदौको घटना केवल एउटा मिति मात्र नभई, नेपाली आन्दोलनको इतिहासमा लागेको एउटा दाग पनि हो, जसलाई पखाल्न सत्यको उद्घाटन अनिवार्य छ। “हामी अझै चाहन्छौँ, सबै कुरा छर्लङ्ग हुनुपर्छ,” भन्दै उहाँले व्यक्त गर्नुभएको यो अडानले आगामी दिनमा युवाहरूले राज्यका हरेक कदमलाई कडा निगरानीमा राख्ने संकेत गरेको छ।