२१ वर्षीया आमा र नवजात शिशुको वियोगान्त अन्त्य

सुर्खेत । कर्णाली र सुदूरपश्चिमका दुर्गम बस्तीहरूमा सुरक्षित मातृत्व अझै पनि कति चुनौतीपूर्ण छ भन्ने एउटा कारुणिक उदाहरण बाजुरामा देखिएको छ। बाजुराबाट हवाई उद्धार गरी सुर्खेत पुर्‍याइएकी २१ वर्षीया सुत्केरी आमा सुरता रोकाया र उनको सात दिनको शिशु दुवैको उपचारका क्रममा मृत्यु भएको छ।

यो घटनाले एकातिर दुर्गमको स्वास्थ्य अवस्था र अर्कोतिर जटिल स्वास्थ्य समस्या भएका गर्भवतीहरूको जोखिमपूर्ण स्थितिलाई पुनः सतहमा ल्याइदिएको छ।

बाजुराको बडीमालिका नगरपालिका–१ निवासी रोकायालाई सुत्केरी व्यथा र स्वास्थ्य जटिलताका कारण गत चैत ४ गते हेलिकोप्टरमार्फत कर्णाली प्रदेश अस्पताल सुर्खेत रिफर गरिएको थियो। बाजुराका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी लक्ष्मण पुडासैनीका अनुसार, उनले सुर्खेतमै शिशुलाई जन्म दिएकी थिइन्। तर, सात दिनसम्मको सघन उपचारका बाबजुद शनिबार आमा र शिशु दुवैले प्राण त्यागे।

सुरता रोकायाको मृत्युको पछाडि प्रसव पीडा मात्र नभई उनको पुरानो स्वास्थ्य समस्या पनि कारक देखिएको छ। उनी लामो समयदेखि मुटुको गम्भीर रोगबाट ग्रसित थिइन्। चिकित्सकहरूका अनुसार, उनको मुटुको अवस्थालाई हेरेर ‘बच्चा जन्माउनु जोखिमपूर्ण हुने’ सुझाव पहिले नै दिइएको थियो। तर, सामाजिक र पारिवारिक परिवेशका कारण उक्त जोखिम मोल्दा अन्ततः एउटा कलिलो उमेरकी आमा र नवजात शिशु दुवैलाई गुमाउनुपर्ने अवस्था सिर्जना भयो।

सुरताको यो दुखद मृत्युले दुईवटा कुरा प्रष्ट पारेको छ— पहिलो, जटिल स्वास्थ्य अवस्था भएका गर्भवतीहरूका लागि ग्रामीण तहमा परामर्श र विशेष निगरानीको अभाव छ। दोस्रो, अन्तिम अवस्थामा गरिने ‘हवाई उद्धार’ सधैँ जीवन बचाउन पर्याप्त हुँदैन। मुटु रोग जस्तो जटिल समस्या बोकेकी आमाका लागि समयमै विशेषज्ञ सेवाको पहुँच नहुनु नै यो वियोगको मुख्य कारण देखिन्छ।