रास्वपाको जबरजस्त इन्ट्री, कांग्रेस र कम्युनिस्टको सातो उड्याे

सुर्खेत। गत बिहीबार सम्पन्न प्रतिनिधिसभा निर्वाचनले कर्णाली प्रदेशको वर्षौँदेखिको राजनीतिक ‘पोजिसन’ लाई जरैदेखि हल्लाइदिएको छ यार। सधैँ कांग्रेस, एमाले र माओवादी (अहिलेको नेकपा) बीच मात्रै मारामार हुने कर्णालीमा यसपालि ‘घण्टी’ ले यस्तो जादु देखायो कि ठूला भनिने दलहरू जिल्ल परेका छन्।

प्रत्यक्षतर्फ देशभरि तहल्का मच्चाएको राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले कर्णालीका १२ क्षेत्रमध्ये सुर्खेत–२ मा मात्रै जिते पनि समानुपातिकतर्फ भने एमाले र नेकपा जस्ता पुराना शक्तिलाई पछि पार्दै दोस्रो स्थान कब्जा गरेको छ। रास्वपाले प्रदेशभरि १ लाख ३३ हजार ७४९ समानुपातिक मत पाउँदा, हिजोसम्म आफूलाई पहिलो शक्ति ठान्ने एमाले भने १ लाख २० हजार मतमा खुम्चिएर तेस्रो नम्बरमा पुगेको छ। प्रत्यक्षतर्फ त एमालेलाई झन् ठूलो चोट लाग्यो, दैलेख–२ बाहेक कतै पनि सूर्य अस्ताउन सकेन।

नेपाली कांग्रेसले भने यसपालि आफ्नो साख जोगाएको छ। प्रत्यक्षतर्फ ५ सिट जितेको कांग्रेस १ लाख ४१ हजार मतसहित समानुपातिकमा पनि पहिलो दल बन्न सफल भयो। तर, कर्णालीलाई आफ्नो ‘आधार इलाका’ मान्ने नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) लाई भने ठूलो धक्का लागेको छ। माओवादी र एकीकृत समाजवादी मिलेर पार्टी बनाउँदा पनि समानुपातिकमा उनीहरू चौथो स्थानमा सीमित भए। प्रत्यक्षमा ४ सिट जितेर दोस्रो भए पनि समानुपातिक मतले उनीहरूको लोकप्रियता घटेको सङ्केत गरेको छ।

यसपालिको चुनावमा सबैभन्दा धेरै ‘घाटा’ एमालेलाई भएको देखिन्छ। रुकुम पश्चिममा त एमालेलाई भर्खरै बनेको जनार्दन शर्मा नेतृत्वको प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टी (प्रलोपा) ले समेत उछिनेर चौथो बनाइदियो। जुम्लामा पनि एमालेलाई राप्रपाले पछि पारिदिएको छ, जहाँ ज्ञानेन्द्र शाहीले प्रत्यक्ष जितेर आफ्नो दललाई समानुपातिकमा तेस्रो स्थान दिलाए।

रास्वपाले सुर्खेत, सल्यान र दैलेख जस्ता सुगम जिल्लामा आफ्नो जरा गाडिसकेको छ। एमाले–कांग्रेसको किल्ला मानिने सुर्खेतमा त रास्वपा ५४ हजार मतसहित समानुपातिकमा पहिलो बन्यो। सुर्खेत–२ मा रास्वपाले प्रत्यक्ष र समानुपातिक दुवैमा ‘क्लिन स्वीप’ नै गर्‍यो। सल्यानमा पनि रास्वपाले ३३ हजारभन्दा बढी मत ल्याएर पहिलो स्थान ओगट्यो। यद्यपि, हिमाली र दुर्गम भेगमा रास्वपा अझै फैलिन बाँकी रहेको पत्रकार प्रकाश अधिकारीको विश्लेषण छ।

अन्य साना दलहरूको कुरा गर्दा, राप्रपा १५ हजार मतसहित पाँचौँ स्थानमा छ भने प्रलोपाले ८ हजार ५ सय मत ल्याएको छ। विप्लव नेतृत्वको माओवादी, नेमकिपा र हर्क साम्पाङको श्रम संस्कृति पार्टीले पनि थोरै-थोरै मत पाएका छन्। समग्रमा भन्दा, कर्णालीका मतदाताले यसपालि ‘पुरानो रटान’ भन्दा ‘नयाँ अनुहार’ र विकल्पलाई बढी विश्वास गरेको देखिन्छ।